Bir işçi gününü fabrikada geçirir. Partiye ayırabileceği sadece birkaç saati vardır. Toplantılarda en önemli şeyleri öğrenmeye çalışır: durumun doğru değerlendirilmesi ve politik sonuçlar.
Bunu en açık ve en kesin biçimde yapan ve olayların her basamağını ele alan liderlere değer verir. Küçük burjuvazi ve özellikle proletaryadan kopuk sınıf dışı unsurlar yapay ve içine kapalı bir ortamda yetişirler. Politika veya onun yerine geçen şeyle amatörce uğraşmak için bol vakitleri vardır. Hataları tek tek seçerler, partinin “tepedekiler”i arasında olup bitenlerle ilgili her türlü ilginç haber ve dedikoduyu değiş tokuş ederler. Daima onlara bütün “sırlar”ı veren bir liderin yanında yer alırlar. Tartışmak onların doğal özelliğidir.
Demokrasi ne kadar olursa olsun, onlar için yeterli olmaz. Sözcük savaşları için IV. Boyutu ararlar. Asabileşirler, bir kısır döngüde dönüp dururlar ve susuzluklarını tuzlu suyla bastırırlar.
Muhalefetin örgütsel programı nedir, biliyor musunuz? Bu program parti demokrasisinin IV. Boyutu için çılgınca bir arayıştan ibarettir. Pratikte bu, politikayı tartışmanın altına gömmek; ve merkeziyetçiliği entelektüel çevrelerin anarşisinin altına gömmek anlamına gelir. Birkaç bin işçi partiye katıldığında, bu küçük burjuva anarşistleri, şiddetle, düzene girmeye çağıracaktır. Ne kadar çabuk olursa o kadar iyi olur.
(*) Metin, Troçki’nin ABD Sosyalist İşçi Partisi içinde muhalefetle, Sovyet Devleti’nin karakteri konusunda yaptığı tartışma metninin içinden alınmış bir pasajdır. Tam makale “Burnham’a Açık Mektup” adında ve Ocak, 1940 tarihindedir.
